|
شیفت شب شگفتانگیز سوسکها در آمازون!
تاريخ خبر:
يکشنبه، 1 آذر 1405
ساعت:
15:17
به گزارش ایسنا، حدود ساعت یک ربع به ۶ عصر، گلهای بوتهای کوچک در جنگلهای آمازون برزیل شروع به باز شدن میکنند. در ابتدا بوی آنها بسیار ضعیف است، اما به تدریج عطر گلها قویتر میشود و شهد از ساقههای خوشههای آویزان گل به پایین میچکد. حدود ساعت هفت شب، نخستین سوسکها از راه میرسند.
به نقل از اسای، خفاشها از مهمترین گردهافشانهای دو گونه گیاهی خویشاوند هستند و این بوته نیز برخی ویژگیهای مشابه آنها را دارد؛ از جمله گلهایی که هنگام غروب باز میشوند و مقدار زیادی شهد تولید میکنند.
با این حال، در پژوهش جدیدی که در مجله «گیاهشناسی برزیل» (Brazilian Journal of Botany) منتشر شده و نخستین مطالعه درباره نحوه گردهافشانی این بوته به شمار میرود، پژوهشگران هیچ بازدیدی از سوی خفاشها ثبت نکردند.
گروه تحقیقاتی دریافت که از ساعت ۹ صبح تا پنج عصر هیچ شهدی در گلها وجود ندارد؛ اما پس از تاریک شدن هوا، به نظر میرسد سوسکها به یکی از مهمترین گردهافشانهای این بوتهها تبدیل میشوند. تنها حدود یک درصد از گونههای سوسک، آفتهای خانگی محسوب میشوند و سوسکهای وحشی نیز به ندرت در حال بازدید از گلها مشاهده شدهاند.
گیاهشناس موسسه ملی تحقیقات آمازون در برزیل در گفتوگو با وبسایت ساینسآلرت، گفت: هیچوقت تصور نمیشد چنین تعاملی در آمازون رخ دهد؛ چه برسد به اینکه سوسکها در تولید مثل گیاهان نقش داشته باشند، چرا که توجه بیشتر پژوهشگران به زنبورها و خفاشها معطوف بوده است.
پژوهشگران میخواستند بدانند چه حیواناتی ممکن است گرده را میان بوتهها جابهجا کنند و گرده گیاهان دیگر تا چه اندازه در تولید میوه نقش دارد. سوسکها زمانی که برای نوشیدن شهد روی گلها توقف میکردند، سرنخی در اختیار محققان قرار دادند.
سوسک برای رسیدن به شهد مجبور است سر خود را به سمت پایین خم کند و در نتیجه، دوباره تمام بدنش با گرده پوشیده میشود. این بوته با نام علمی Mabea uleana به خانواده فرفیون تعلق دارد و تنها در ایالت آمازوناس برزیل، در بخشهایی از پوشش گیاهی روی خاکهای شنی سفید و دارای مواد مغذی کم رشد میکند.
شیفت شب شگفتانگیز سوسکها در آمازون!
هر خوشه آویزان گل این گیاه حدود چهار تا ۶ سانتیمتر طول دارد؛ یعنی تقریبا به اندازه یک انگشت شست. در نزدیکی ساقه خوشه، یک یا دو گل ماده قرار دارند که میتوانند به میوه تبدیل شوند. در قسمت پایینتر نیز معمولا بیش از ۲۰۰ گل نر کوچک وجود دارد که گرده تولید میکنند.
سوسک هنگام حرکت به سمت پایین خوشه برای تغذیه، از کنار گلهای ماده عبور میکند. تا زمانی که به شهد میرسد، گرده گلهای نر به پاها و قسمت زیرین بدنش چسبیده است. سپس هنگام خروج، از همان ساقه به سمت بالا حرکت میکند و بار دیگر با گلهای ماده تماس پیدا میکند. اگر سوسک هنگام ورود، گرده گیاه دیگری را نیز با خود حمل کرده باشد، حتی پیش از نوشیدن شهد میتواند مقداری از آن را روی گلها باقی بگذارد.
گرده گیاهان خانواده فرفیون بسیار چسبنده است. این ویژگی به توضیح علت چسبیدن دانههای گرده به بدن حشرات هنگام حرکت در میان گلها کمک میکند.
حدود ۹۳ درصد از گلهایی که گرده یک بوته دیگر به آنها منتقل میشود، به میوه تبدیل میشوند؛ در حالیکه این میزان برای گلهایی که گرده همان خوشه را دریافت میکنند، تنها ۱۵ درصد است. همچنین حدود ۷۳ درصد از گلهایی که بدون دخالت پژوهشگران در معرض بازدید حشرات قرار داشتند، میوه تولید کردند. این نتایج نشان میدهد برای این بوته، حشرهای که گرده گیاه دیگری را با خود حمل میکند، میتواند نقش بسیار مهمی در تولید مثل داشته باشد.
مگسهای کوچک و شبپرهها نیز پس از تاریک شدن هوا از گلها بازدید کردند. در طول روز، زنبورهای بدون نیش از گونهای با نام علمی Trigona almeidae بیشترین تعداد بازدید را داشتند. این زنبورها هنگام جمعآوری گردههای باقیمانده، با گلهای ماده تماس پیدا میکردند و پژوهشگران آنها را از گردهافشانهای احتمالی روزانه این گیاه شناسایی کردند.
این پژوهش تنها در یک منطقه انجام شده است و آزمایش مربوط به تولید میوه نیز سهم هر یک از گروههای حشرات را بهطور جداگانه اندازهگیری نکرده است. احتمال دارد حشرات آشنای دیگری مانند جیرجیرکها و ملخها نیز در جابهجایی گرده نقش داشته باشند.
|