به گزارش ایسنا، دکتر فاطمه حاجی‌ ولی‌زاده در نشست خبری «هفته سلامت استخوان» که امروز (25 مهر) برگزار شد، اظهار کرد: پوکی استخوان، یک بیماری بدون علامت است که به طور معمول در میانسالی و سالمندی بروز می‌کند. بر اساس شرایط بیماری، این احتمال وجود دارد افراد برای مدت طولانی از ابتلای خود به پوکی استخوان آگاه نباشند. او با بیان اینکه کشور در مسیر سالمندی قرار دارد، گفت: افزایش سن و رشد جمعیت سالمندان، سبب افزایش اهمیت این بیماری می‌شود. با توجه به اینکه کشور به سمت سالمندی حرکت می‌کند، افزایش جمعیت سالمند می‌تواند سبب افزایش تعداد مبتلایان به پوکی استخوان و سهم این بیماری در مشکلات سلامت جامعه شود. رئیس اداره کنترل بیماری های عضلانی و استئوپروز وزارت بهداشت با بیان اینکه آگاهی مردم درباره پوکی استخوان پایین است، گفت: اطلاعات مردم درباره پوکی استخوان کافی نیست. همچنین باورهای نادرست و رفتارهای نامناسبی که در زمینه پیشگیری و درمان این بیماری وجود دارد، سبب می‌شود بسیاری از افراد نتوانند خودمراقبتی مناسبی برای حفظ سلامت استخوان‌های خود داشته باشند. حاجی ولی‌زاده ادامه داد: آموزش و ارتقای سواد سلامت از اولویت‌های وزارت بهداشت به‌شمار می‌رود؛ بر این اساس، برنامه‌های مرتبط با روز جهانی پوکی استخوان از سال‌ها قبل به یک هفته گسترش پیدا کرده تا فرصت بیشتری برای آگاهی‌بخشی به جامعه فراهم شود. او درباره وضعیت پوکی استخوان زنان گفت: زنان نسبت به مردان بیشتر در معرض خطر ابتلا به پوکی استخوان قرار دارند و این بیماری به طور معمول در سنین پایین‌تری نسبت به مردان در آنها بروز می‌کند. او همچنین با بیان اینکه شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان می‌توانند باعث ناتوانی و محدودیت در فعالیت‌های روزمره شوند، تصریح کرد: شکستکی‌ها همچنین می‌توانند سال‌های مفید زندگی افراد را تحت تأثیر قرار دهند. مساله‌ای که به‌ویژه برای زنان سالمند اهمیت زیادی دارد. او با بیان اینکه برنامه‌های آموزشی و کمپین‌های آگاهی‌بخشی درباره پوکی استخوان در کشور گسترش پیدا کرده‌اند، گفت: با وجود اقدامات انجام‌شده، پوشش آموزش‌های مرتبط با پوکی استخوان هنوز کافی نیست و آگاهی از این بیماری تنها حدود ۱۰ درصد مردم در سطح مراکز جامع سلامت و بهداشت رخ داده است. بسیاری از مردم پوکی استخوان را بخشی طبیعی از روند سالمندی می‌دانند و تصور می‌کنند نیازی به درمان ندارد. اصلاح باورهای نادرست درباره پوکی استخوان و افزایش آگاهی مردم به کاهش پیامدهای بیماری کمک می‌کند. رئیس اداره کنترل بیماری های عضلانی و استئوپروز وزارت بهداشت درباره برنامه غربالگری پوکی استخوان و پیشگیری از شکستگی گفت: این برنامه در پنج دانشگاه علوم پزشکی کشور اجرا می‌شود. برنامه‌ای که به منظور شناسایی افراد در معرض خطر پوکی استخوان و پیشگیری از شکستگی است که در مرحله نخست به‌صورت پایلوت در ۵ دانشگاه علوم پزشکی اجرا می‌شود. زنان بالای ۵۰ سال با استفاده از ابزارهای غربالگری مورد ارزیابی قرار می‌گیرند و افرادی که در معرض خطر پوکی استخوان هستند، شناسایی می‌شوند. او ادامه داد: پس از شناسایی افراد در معرض خطر، بررسی‌های تشخیصی لازم انجام می‌شود و مبتلایان در چارچوب برنامه پزشکی خانواده تحت درمان و پیگیری قرار می‌گیرند. او با اشاره به برنامه‌های وزارت بهداشت برای توسعه خدمات پیشگیری و درمان پوکی استخوان گفت: یکی از اقداماتی که در دستور کار قرار دارد، آماده‌سازی بسته‌های خدماتی و درمانی پوکی استخوان در برنامه پزشکی خانواده است تا خدمات مربوط به شناسایی، تشخیص، درمان و پیگیری بیماران به‌صورت منسجم ارائه شود. حاجی‌ولی‌زاده یکی دیگر از برنامه‌های وزارت بهداشت را پیگیری وضعیت افرادی عنوان کرد که به دلیل شکستگی استخوان به بیمارستان مراجعه می‌کنند و توضیح داد: شکستگی‌ها ممکن است در اثر ضربه یا تروما رخ دهند، اما در برخی موارد شکستگی بدون علت مشخص یا بدون ضربه‌ای متناسب با شدت آسیب ایجاد می‌شود. در چنین شرایطی باید احتمال وجود پوکی استخوان نیز مورد توجه قرار گیرد. او با اشاره به یکی از مشکلات موجود در روند درمان بیماران گفت: در بسیاری از موارد، فردی که با شکستگی به بیمارستان مراجعه می‌کند، فقط از نظر همان شکستگی تحت درمان قرار می‌گیرد و پس از انجام اقدامات درمانی ترخیص می‌شود، بدون اینکه علت اولیه و زمینه‌ای شکستگی بررسی شده باشد. او درباره پیامدهای پوکی استخوان گفت: اگر بیماری افرادی که به پوکی استخوان مبتلا می‌شوند، شناسایی و درمان نشود، همچنان در معرض شکستگی‌ها قرار خواهند داشت. رئیس اداره کنترل بیماری های عضلانی و استئوپروز وزارت بهداشت درباره رصد و پایش مبتلایان به پوکی استخوان گفت: تدوین دستورالعمل‌هایی را در دستور کار قرار داده‌ایم تا افرادی که دچار شکستگی می‌شوند، از نظر احتمال ابتلا به پوکی استخوان نیز مورد بررسی قرار گیرند و در صورت تشخیص بیماری، درمان و پیگیری آنها انجام شود. هدف از این اقدامات، جلوگیری از محدود شدن خدمات بیمارستانی به درمان شکستگی و توجه بیشتر به پیشگیری از شکستگی‌های بعدی است. رئیس اداره بیماری‌های عضلانی و اسکلتی معاونت بهداشت وزارت بهداشت درباره ضرورت افزایش دسترسی مردم به دستگاه‌های سنجش تراکم استخوان گفت: دسترسی به دستگاه‌های سنجش تراکم استخوان یکی از مسایلی است که باید مورد توجه نظام سلامت قرار گیرد و در حال حاضر بخش قابل توجهی از این دستگاه‌ها در مراکز خصوصی قرار دارند. تعداد این دستگاه‌ها باید در مراکز دولتی افزایش پیدا کند. هزینه سنجش تراکم استخوان در بخش خصوصی گران‌ است و سهم پرداختی بیماران نیز در برخی موارد قابل توجه است. بر اساس این شرایط، تمام افراد نمی‌توانند هزینه استفاده از این خدمات را در مراکز خصوصی پرداخت کنند. حاجی‌ ولی‌زاده در پاسخ به پرسش ایسنا درباره تعداد دستگاه‌های سنجش تراکم استخوان در کشور اظهار کرد: بر اساس نتایج بررسی سال ۱۴۰۲، تعداد دستگاه‌های دانسیتومتری در کشور به حدود ۷.۲ دستگاه به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت است و مجموع دستگاه‌های شمارش‌شده در مراکز دولتی و خصوصی، حتی با احتساب دستگاه‌هایی که عمر مفید خود را پشت سر گذاشته بودند، حدود به ۸۰۰ دستگاه بود. او با بیان اینکه شرایط سال ۹۹ بدتر بود، توضیح داد: تعداد دستگاه‌های سنجش تراکم استخوان در سال ۹۹ کمتر بود. برخی استان‌ها فاقد دستگاه سنجش تراکم استخوان بودند. او درباره هدف‌گذاری برای تامین دستگاه سنجش تراکم استخوان گفت: هدف گذاری کرده‌ایم که تعداد دستگاه‌ها به حدود ۱۰ دستگاه به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت برسد. تفاوت میان عدد موجود با عدد هدف‌گذاری شده چندان زیاد نیست. رئیس اداره کنترل بیماری های عضلانی و استئوپروز وزارت بهداشت با بیان اینکه توزیع دستگاه‌های سنجش تراکم استخوان در کشور مطلوب نیست، گفت: تعداد دستگاه‌های بخش دولتی فقط ۲۰ درصد کل دستگاه‌های موجود در کشور را تشکیل می‌دهد. اغلب دستگاه‌های کشور در بخش خصوصی و بیشتر در استان تهران، سمنان و گلستان وجود دارد. پراکندگی دستگاه در کشور مناسب نیست. او با بیان اینکه اغلب دستگاه‌ها در مراکز استان‌ها وجود دارند، گفت: اگر وسعت جغرافیایی یک استان زیاد باشد، دسترسی مردم آن استان به دستگاه‌های سنجش تراکم استخوان سخت می‌شود. او در پاسخ به پرسشی درباره پیشگیری از پوکی استخوان گفت: برنامه پیشگیری از پوکی استخوان کودکان با همکاری وزارت آموزش و پرورش در کانون توجه قرار دارد. خانواده‌ها با شناخت عوامل مؤثر بر سلامت استخوان می‌توانند الگوی زندگی سالم را از دوران کودکی در خانواده نهادینه کنند. به گزارش ایسنا، همچنین دکتر نوشین فهیم‌فر، رئیس مرکز تحقیقات پوکی استخوان دانشگاه علوم پزشکی تهران، در ادامه نشست خبری هفته سلامت استخوان گفت: پیشگیری از پوکی استخوان از دوران کودکی اهمیت دارد. تشخیص و درمان این بیماری و افزایش آگاهی در میان سالمندان و گروه‌های نیازمند، از اولویت‌های وزارت بهداشت و پژوهشگاه غدد و متابولیسم دانشگاه علوم‌پزشکی تهران است، اما در کنار این اقدامات باید به این موضوع نیز توجه کنیم که برای برخورداری نسل‌های آینده از سلامت بیشتر و کاهش احتمال ابتلا به پوکی استخوان چه اقداماتی می‌توان انجام داد. وی با اشاره به اهمیت دوران کودکی در شکلگیری بافت استخوانی، گفت: حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد توده استخوانی انسان در دوران کودکی ساخته می‌شود و حدود ۹۰ درصد بافت استخوانی نیز پیش از ۲۰ سالگی شکل می‌گیرد. این موضوع نشان می‌دهد که خانواده‌ها تا چه اندازه می‌توانند در تأمین سلامت استخوان کودکان نقش داشته باشند. فهیم‌فر گفت: اگر کودک در دوران رشد، به‌ویژه حدود سن بلوغ که دوره اوج ساخت بافت استخوانی است، بتواند به حداکثر تراکم استخوانی خود برسد، احتمال ابتلا به پوکی استخوان در سال‌های آینده کاهش می‌یابد و حتی ممکن است شروع بیماری به سنین بالاتر موکول شود. البته نمی‌توان گفت فردی که در این دوران به تراکم استخوانی مطلوب می‌رسد، هرگز به پوکی استخوان مبتلا نخواهد شد؛ چراکه سلامت استخوان به عوامل متعددی وابسته است، اما دستیابی به حداکثر تراکم استخوانی می‌تواند خطر ابتلا به این بیماری را کاهش دهد. رئیس مرکز تحقیقات پوکی استخوان دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه برخورداری کودکان از تغذیه مناسب و سبک زندگی سالم ضرورت دارد، تصریح کرد: متاسفانه، در برخی مطالبی که این روزها در رسانه‌ها و پایگاه‌های مجازی منتشر می‌شود، بر پرهیز از مصرف مواد غذایی حاوی کلسیم تأکید می‌شود؛ در حالی که منابع غذایی مختلفی حاوی این ماده معدنی هستند. شیر و فرآورده‌های لبنی از غنی‌ترین منابع کلسیم به شمار می‌روند. سبزیجات برگ سبز، آجیل و سایر مواد غذایی نیز می‌توانند کلسیم مورد نیاز بدن را تأمین کنند، اما میزان جذب کلسیم از منابع مختلف غذایی یکسان نیست. شیر و فرآورده‌های لبنی از قابلیت جذب بالایی برخوردارند.